بسمه تعالی

طراحی آموزشی ( طرح درس روزانه )

1- ماده درسی : زیست شناسی ، 2- پایه : سوم ، 3- هدف کلی درس : آشنایی دانش آموزان با مفهوم اندام حسی و گیرنده های حسی موجود در پوست بدن انسان ، 4- موضوع درس : حواس ، 5- نام و نام خانوادگی : میترا روشنی ، 6- زمان : 90 دقیقه ،   7- منابع : زیست شناسی 2 و آزمایشگاه ، صفحات 58 – 55

8- هدف های جزئی :

     - دانش آموز با چگونگی درک محرک های محیطی به وسیله حواس آشنا شود .

     - دانش آموز با مفهوم گیرنده حسی آشنا شود .

     - دانش آموز انواع گیرنده های حسی رادر انسان بشناسد .

     - دانش آموز رابطه بین گیرنده های حسی موجود در پوست و پیام های عصبی تولید شده توسط آنها را بفهمد .

     - دانش آموز گیرنده های درد ، دما ( سرما یا گرما ) و گیرنده های مکانیکی ( حساس به لمس و فشار ) را بشناسد .

9- هدف های رفتاری ( براساس حیطه شناختی ، عاطفی ، و روانی حرکتی ) :

     - دانش آموز چگونگی درک محرک های محیطی را توسط حواس شرح دهد .

     - دانش آموز انواع گیرنده های حس را در انسان نام ببرد .

     - دانش آموز رابطه بین گیرنده های حسی موجود در پوست و پیام های عصبی تولید شده توسط آنها را توضیح دهد .

     - دانش آموز طرح رسم شده از انواع گیرنده های موجود در پوست را نامگذاری کند و کار هر کدام را شرح دهد .

10- ارزشیابی آغازین :

1- دستگاه عصبی محیطی شامل چند گروه عصب است ؟ توضیح دهید .

2- چه تفاوتی بین اعصاب پیکری و خود مختار از نظر کار وجود دارد ؟ بیان کنید ؟

3- اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک را از نظر عمل و منشأ مقایسه کنید .

4- مسیر انتقال پیام عصبی را در اعصاب حسی و حرکتی توضیح دهید .

5- با رسم شکل : نخاع ، بخش سفید و خاکستری نخاع ، ریشه پشتی و شکمی آن را نشان دهید .

11- چیدمان کلاسی :

به علت زیاد بودن جمعیت عادی ( میز و نیمکت ) ؛ البته  به منظور نظم دادن به کلاس موقع شرکت در بحث گروهبندی             می شوند .

12- گروه های کلاسی :

گروه های اقاقیا ، نرگس ، زنبق ، رز ، سوسن ( پنج گروه شش نفره )

13- رسانه ها و مواد آموزشی :

تخته و گچ ، مولاژ ، چارت

14- روش های یاددهی – یادگیری :

روش پرسش و پاسخ ، روش توضیحی ، روش اکتشافی

15- فعالیت های یاددهی – یادگیری :

الف – فعالیت های معلم :

-       سلام و احوالپرسی و حضور و غیاب – 5 دقیقه

-       اجرای آزمون تشخیصی – 15 دقیقه

-  ایجاد انگیزه در دانش اموزان براساس وسایل آموزشی موجود ؛ چه کسی می تواند بگوید تصویر روی چارت مربوط به چه قسمتی از بدن است ؟

-       کار اندام های حس چیست ؟ 5 دقیقه

-  توضیح موضوع مورد بحث : پس از نمایش چارت ؛ مطالب مربوط به آنها را توضیح می دهیم ؛ ضمن تدریس شکل               یا شکل های لازم را بر روی تخته سیاه رسم کرده و قسمت های مختلف را نامگذاری و نحوه کار هر یک را شرح              می دهیم – 30 دقیقه

-  نتیجه گیری از مطالب به روش مکاشفه توسط دانش آموزان انجام می شود – 5 دقیقه

ب – فعالیت های دانش آموزان : 20 دقیقه

تصویری از پوست را رسم کرده و انواع گیرنده های حسی آن را با شماره مشخص می کنیم از دانش آموزان می خواهیم به صورت گروهی اسامی هر کدام از گیرنده ها و کار آنها را بنویسند و در نهایت سرگروه یک گزارش ارائه دهد .

به صورت فردی نیز از قسمت های مختلف سئوالاتی پرسیده می شود .

16- ارزشیابی آموزشی :

1- حواس انسان چه نقشی در بقای او دارند ؟

2- وظیفه هر یک از بخش های زیر را در حفظ نظم و هماهنگی بدن ذکر کنید .

الف) بخش حسی دستگاه عصبی محیطی                  ب) نخاع                     ج) مغز

3- گیرنده حسی را تعریف کنید .

4- پوست بدن دارای کدام نوع از گیرنده های حسی می باشد ؟

5- کدام یک از گیرنده های حسی پوستی سطحی تر و کدامیک عمقی تر است ؟

6- آیا گیرنده ها تنها در پوست بدن یافت می شود ؟

17- تعیین تکالیف علمی ، پژوهشی ، خلاقیتی و تمرینی :

فعالیت 1 – 3 – را که مربوط به تعیین حساسیت پوست می باشد انجام داده و گروه ها نتایج خود را جلسه آینده ارائه کنند .

بسمه تعالی

طراحی آموزشی ( طرح درس روزانه )

1- ماده درسی : زیست شناسی ، 2- پایه : سوم ، 3- هدف کلی درس : آشنایی دانش آموزان با ساختمان چشم در انسان و بعضی بیماریهای چشم و راه درمان و اصلاح عیوب آن ، 4- موضوع درس : مطالعه اندام های حسی و بعضی بیماریهای اندام های حسی ، 5- نام و نام خانوادگی : میترا روشنی ، 6- زمان : 90 دقیقه ،   7- منابع : کتاب زیست شناسی 2 و آزمایشگاه ؛           صفحات 64 – 59  

8- هدف های جزئی : از دانش آموزان انتظار می رود که :

     - با اندام حس بینایی آشنا شود .

     - با ساختمان چشم آشنا شود .

     - کار لایه های مختلف چشم را بفهمد .

     - چگونگی تشکیل عصب بینایی را درک کند .

     - بیماریهای اندام حس بینایی را بشناسد و با راه های درمان آنها آشنا شود .

9- هدف های رفتاری ( براساس حیطه شناختی ، عاطفی ، و روانی حرکتی ) : از دانش آموز انتظار می رود که :

     - اندام حس بینایی را توضیح دهد .

     - ساختمان چشم را شرح دهد .

     - کار لایه های مختلف چشم را توضیح دهد .

     - چگونگی تشکیل عصب بینایی را شرح دهد .

     - عمل تطابق را توضیح دهد .

     - بیماریهای چشم را نام ببرد و راه درمان هر کدام را شرح دهد .

10- ارزشیابی آغازین :

1- اندام حس را نام ببرید .

2- ساختمان و کار پوست را توضیح دهید .

3- گیرنده های درد و سرما را از نظر ساختمان و کار با هم مقایسه کنید .

4- پراکندگی گیرنده های حسی در بدن چگونه است ؟

11- چیدمان کلاسی :

به صورت عادی با میز و نیمکت ؛ ولی به علت جمعیت زیاد کلاس و برای جلوگیری از بی نظمی هنگام شرکت در بحث و مبادله اطلاعات آنها را گروهبندی می کنیم .

12- گروه های کلاسی :

نرگس ، اقاقیا ، بنفشه ، سوسن ، زعفران

13- رسانه ها و مواد آموزشی :

تخته و گچ ، مولاژ ، چارت ، اسلاید .

14- روش های یاددهی – یادگیری :

روش توضیحی ، روش پرسش و پاسخ ، روش اکتشافی

15- فعالیت های یاددهی – یادگیری :

الف – فعالیت های معلم :

-       سلام و احوالپرسی و حضور و غیاب – 5 دقیقه

-       اجرای ارزشیابی ورودی – 15 دقیقه

-       ایجاد انگیزه در دانش آموزان براساس وسایل آموزشی موجود ؛

-       آیا می توانید بگویید مولاژ موجود مربوط به کدام عضو بدن است ؟

لایه های مختلف چشم را نام ببرید . – 5 دقیقه

-  توضیح مطلب درسی جدید ؛ پس از نمایش چارت و مولاژ در مورد چشم ؛ توضیحات لازم را می دهیم ، همچنین با رسم شکل قسمت های مختلف چشم را مشخص می کنیم تا دانش آموزان مطالب را بهتر فرا گیرند . سپس با نمایش اسلاید مطالب گفته شده را کامل و در صورت نیاز توضیخ بیشتری خواهیم داد – 40 دقیقه

پرسش : 1- چه کسی می تواند لایه های چشم را نام ببرد ؟

پاسخ : دانش اموز

نمایش : 2- چارت نصب شده هر کدام چه قسمتی از بدن را نشان می دهد ؟

توصیح : 3- کار هر یک از لایه های مختلف چشم را بیان کنید. – 5 دقیقه

خلاصه ، حس بینایی ، چشم است که از قسمت های مختلف تشکیل شده و هر قسمت کاری انجام می دهد و به این ترتیب موجود را از محیط بیرون آگاه می سازد .

ب – فعالیت های دانش آموزان : 20 دقیقه

تصویرچشم را به گروه های مختلف می دهیم و از آنها می خواهیم لایه ها و بخش های مختلف آن را نامگذاری کنند و هر گروه نتیجه را گزارش کند .

به صورت فردی نیز جهت آمادگی ذهن و فعالیت دانش آموزان در کلاس سئوالاتی طرح می کنیم ؛ مثلا :

1- چشم از چند لایه تشکیل شده است ؟

2- داخلی ترین لایه های شبکیه از چه نوع سلولهایی تشکیل شده آنها را با هم مقایسه کنید .

3- علت نزدیک بینی چیست ؟ آن را توضیح دهید .

16- ارزشیابی آموزشی :

1- لایه های چشم را نام برده و کار هر یک را شرح دهید .

2- چگونگی تغییر مردمک چشم را در نور کم و زیاد توضیح دهید .

3- سلول های استوانه ای و مخروطی شبکیه را با هم مقایسه کنید .

4- فایده عمل تطابق چشم چیست ؟

5- شخص نزدیک را به خوبی می بیند ولی اشیای دور را واضح نمی بیند .

     الف) این شخص به کدام بیماری مبتلا می باشد ؟

     ب) علت این بیماری چیست ؟

     ج) راه درمان این بیماری کدام است ؟

17- تعیین تکالیف علمی ، پژوهشی ، خلاقیتی و تمرینی :

1- انجام فعالیت 2 – 3 و پی بردن به وجود نقطه کور در چشم .

2- تشریح چشم گاو و مراجعه به ازمایشگاه

بسمه تعالی

طراحی آموزشی ( طرح درس روزانه )

1- ماده درسی : زیست شناسی ، 2- پایه : سوم ، 3- هدف کلی درس : آشنایی دانش آموزان با ساختمان و عملکرد گوش ، زبان ، بینی ، 4- موضوع درس : مطالعه اندام های حسی ، 5- نام و نام خانوادگی : میترا روشنی ، 6- زمان : 90 دقیقه ،                 7- منابع : زیست شناسی 2 و آزمایشگاه ، صفحات 68 – 64

8- هدف های جزئی : از دانش آموز انتشار می رود که :

     - با بخش های مختلف گوش آشنا شود و نقش هر یک را درک کند .

     - چگونگی حفظ تعادل را به کمک گوش بفهمد .

     - با سازمان دهی گیرنده های چشایی و عملکرد آنها آشنا شود .

     - چگونگی احساس بوی مواد را بفهمد .

9- هدف های رفتاری ( براساس حیطه شناختی ، عاطفی ، و روانی حرکتی ) : از دانش آموز انتشار می رود که :

     - بخش های مختلف گوش را نام برده و نقش هر یک را توضیح دهد .

     - چگونگی حفظ تعادل را له کمک گوش توضیح دهد .

     - سازمان دهی گیرنده های چشایی و عملکرد آن ها را در زبان توضیح دهد .

     - چگونگی احساس بوی مواد را توضیح دهند .

10- ارزشیابی آغازین :

1- لایه های سازنده کره چشم را نام برده ، ویژگی های هر لایه را توضیح دهید .

2- مسیر عبور نور را از چشم توضیح دهید .

3- مایعات کره چشم را نام برده ، نقش هر یک را توضیح دهید .

4- بیماری های چشم را نام برده ، علت پیدایش و نحوه درمان هر یک را توضیح دهید .

11- چیدمان کلاسی :

به شیوه سنتی ، البته بهتر است به منظور جلوگیری از بی نظمی هنگام شرکت در بحث آنها را گروه بندی کنیم .

12- گروه های کلاسی :

نرگس ، اقاقیا ، بنفشه ، سوسن ، زنبق

13- رسانه ها و مواد آموزشی :

تخته و گچ ، مولاژ ، چارت ، اسلاید

14- روش های یاددهی – یادگیری :

روش توضیحی ، روش پرسش و پاسخ ، روش اکتشافی

15- فعالیت های یاددهی – یادگیری :

الف – فعالیت های معلم :

-       سلام و احوالپرسی و حضور و غیاب – 5 دقیقه

-       اجرای ارزشیابی ورودی – 15 دقیقه

-       ایجاد انگیزه در دانش آموزان براساس وسایل آموزشی موجود ؛

به جز اندام های حسی مطرح شده چه اندام های حسی دیگری می شناسید ؟ - 5 دقیقه

-  در ابتدا با استفاده از مولاژ ، پوستر یا تصویر کتاب ساختمان گوش و نقش هر یک از اجزای آن توضیح داده می شود و در ادامه به چگونگی شنیدن صدا و حفظ تعادل در گوش پرداخته می شود سپس ساختمان جوانه های چشایی روی زبان ، مناطق چشایی و چگونگی احساس طعم مواد غذایی و در ادامه چگونگی بویایی نقش آن مورد بررسی قرار        می گیرد – 40 دقیقه

براساس فعالیت 3 – 3 ، چشم گاو تشریح می شود .

نتیجه : چگونگی حس شنوای ، تعادل ، چشایی و بویایی به اختصار توسط دانش اموزان توضیح داده می شود .

ب – فعالیت های دانش آموزان : 20 دقیقه

بخش های مولاژ گوش ( گوش بیرونی ، میانی و درونی ) را در اختیار گروه های مختلف دانش آموزان قرار می دهیم و از انها می خواهیم آنها را نامگذاری کنند و هر گروه نتیجه را گزارش کنند .

از دانش آموزان می خواهیم به صورت فردی نیز به سئوالات زیر پاسخ دهند :

1- نقش بخش های مختلف گوش را توضیح دهید .

2- چگونگی احساس بوی مواد را توضیح دهید .

3- چرا هنگامی که دچار گرفتگی بینی می شویم غذاها بی مزه به نظر می رسند ؟

16- ارزشیابی آموزشی :

1- چگونه امواج صوتی درون گوش منتقل می شوند ؟

2- چگونگی حفظ تعادل را به کمک گوش توضیح دهید .

3- عملکرد و ساختمان گیرنده های چشایی را در زبان توضیح دهید .

4- محل و نحوه عمل گیرنده های بویایی را بنویسید .

17- تعیین تکالیف علمی ، پژوهشی ، خلاقیتی و تمرینی :

پاسخ به خودآزمایی 1 – 3 و تهیه وسایل مورد نیاز برای انجام فعالیت 4 – 3 .

بسمه تعالی

طراحی آموزشی ( طرح درس روزانه )

1- ماده درسی : زیست شناسی ، 2- پایه : سوم ، 3- هدف کلی درس : آشنایی دانش آموزان با انواع گیرنده های حسی در جانوران مختلف ، 4- موضوع درس : پردازش اطلاعات حسی ، 5- نام و نام خانوادگی : میترا روشنی ، 6- زمان : 90 دقیقه ،    7- منابع : زیست شناسی 2 و آزمایشگاه ؛ صفحات 75 – 68

8- هدف های جزئی : از دانش آموزان انتظار می رود که :

     - با ساختار و کار خط جانبی ماهی آشنا شود .

     - ساختار و کار چشم جامی شکل پلاناریا را بشناسد .

     - با چگونگی بینایی در حشرات و خرچنگ ها آشنا شود .

     - نحوه درک خفاش را از محیط پیرامونی بفهمد .

     - به اهمیت حساسیت به جریان های الکتریکی در برخی ماهی ها پی ببرد .

9- هدف های رفتاری ( براساس حیطه شناختی ، عاطفی ، و روانی حرکتی ) : از دانش آموز انتظار می رود که :

     - ساختار و کار خط جانبی ماهی را شرح دهد .

     - ساختار و کار چشم جامی شکل پلاناریا را توضیح دهد .

     - چگونگی بینای را در حشرات و خرچنگ ها توضیح دهد .

     - کاربرد تشخیص پرتوهای فرابنفش و فروشرخ را ، با ذکر مثال ، شرح دهد .

     - نحوه درک خفاش را از محیط پیرامونی توضیح دهد .

     - اهمیت حساسیت به جریان های دی الکتریکی را در برخی ماهی ها شرح دهد .

10- ارزشیابی آغازین :

1- بخش های مختلف گوش را نام برده و نقش هر یک را تضیح دهید .

2- چگونگی حفظ تعادل را به کمک گوش توضیح دهید .

3- چگونگی احساس بوی مواد را توضیح دهید .

11- چیدمان کلاسی :

به شیوه سنتی ، به منظور جلوگیری از بی نظمی هنگام شرکت در بحث و مبادله اطلاعات آنها را گروه بندی می کنیم .

12- گروه های کلاسی :

نرگس ، اقاقیا ، بنفشه ، زعفران ، سوسن

13- رسانه ها و مواد آموزشی :

تخته و گچ ، مولاژ ، چارت ، اسلاید

14- روش های یاددهی – یادگیری :

روش توضیحی ، روش پرسش و پاسخ ، روش اکتشافی

15- فعالیت های یاددهی – یادگیری :

الف – فعالیت های معلم :

-       سلام و احوالپرسی و حضور و غیاب – 5 دقیقه

-       اجرای ارزشیابی ورودی – 15 دقیقه

-       ایجاد انگیزه در دانش آموزان براساس وسایل آموزشی موجود ؛

چرا سوسک ها هنگام حرکت مرتباً شاخک های خود را تکان می دهند ؟ - 5 دقیقه

پس از اشاره به گیرنده شیمیایی شاخک پروانه ابریشم نر ، گیرنده لمس موی سبیل گربه و خرس ، به ساختار و عملکرد خط جانبی در ماهی ها پرداخته می شود . در بررسی گیرنده های نوری ، ابتدا ساختار و عملکرد ساده ترین چشم در پلاناریا بررسی می شود . در ادامه ، چشم مرکب و چگونگی تشکیل تصویر در آن ، در حشرات و خرچنگ ها توضیح داده می شود و کارآیی چشم مرکب در تشخیص پرتوهای فرابنفش ، مثلاً در زنبورها مورد بررسی قرار              می گیرد و تشخیص پرتوهای فروسرخ برای شکار طعمه توسط مارزنگی توضیح داده می شود . سپس چگونگی درک محیط پیرامون خفاش به روش پژئاک سازی مورد بحث قرار میر گیرد و در ادامه به تشخیص میدان های الکتریکی و اهمیت این مساله در مارماهی پرداخته می شود . در پایان ، اثر شیارهای عمیق بر قشر مخ و نقش هر یک از لوب های نیمکره مخ بررسی می شود – 40 دقیقه

ب – فعالیت های دانش آموزان : 20 دقیقه

دانش آموزان انواع گیرنده های حس را در جانوران با ذکر مثال و به اختصار توضیح می دهند . به صورت گروهی نیز از               دانش آموزان خواسته می شود که به خودآزمایی 2 – 3 بهترین پاسخ را بدهند .

16- ارزشیابی آموزشی :

1- ساختار و کار خط جانبی ماهی را شرح دهید .

2- ساختار و کار چشم جامی شکل پلاناریا را توضیح دهید .

3- کاربرد تشخیص پرتوهای فرابنفش و فروسرخ را ، با ذکر مثال ، شرح دهید .

4- نحوه درک خفاش را از محیط پیرامونی توضیح دهید .

5- اهمیت حساسیت به جریان های الکتریکی را در برخی از ماهی ها شرح دهید .

17- تعیین تکالیف علمی ، پژوهشی ، خلاقیتی و تمرینی :

انجام خود آزمایی 2 – 3 و جمع آوری اطلاعات در مورد تعریف و عملکرد هورمون